ಬ್ರಹ್ಮದೇವನ ಕಮಂಡಲದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಪವಿತ್ರ ಜಲಧಾರೆ, ಯೋಗಮುದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ವಿಘ್ನವಿನಾಯಕನ ದಿವ್ಯರೂಪ, ಸಹ್ಯಾದ್ರಿಯ ಹಸಿರು ಸಿರಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಪ್ರಶಾಂತ ಪರಿಸರ… ಇವೆಲ್ಲವೂ ಒಂದೆಡೆ ಸಂಗಮಿಸುವ ಅಪರೂಪದ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವೇ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೊಪ್ಪ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕೆಸವೆ ಗ್ರಾಮದ ಶ್ರೀ ಕಮಂಡಲ ಗಣಪತಿ ದೇಗುಲ. ಪುರಾಣದ ಕಥನ, ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥದ ಮಹಿಮೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯ ನಂಬಿಕೆಗಳಿಂದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಭಕ್ತರ ಮನದಲ್ಲಿ ಶ್ರದ್ಧೆ ಮೂಡಿಸುವುದರ ಜತೆಗೆ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವ ಅವಕಾಶವನ್ನೂ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೊಪ್ಪ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕೆಸವೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀ ಕಮಂಡಲ ಗಣಪತಿ ದೇಗುಲ ಪ್ರಾಚೀನ ಹಾಗೂ ವಿಶಿಷ್ಟ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಸಹ್ಯಾದ್ರಿಯ ಹಸಿರು ಪರಿಸರದ ನಡುವೆ ನೆಲೆಸಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಗಣಪತಿಯ ಅಪರೂಪದ ವಿಗ್ರಹ ಮತ್ತು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ ಎನ್ನಲಾಗುವ ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥದ ಕಾರಣದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ದೇಗುಲದ ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಸ್ಥಳೀಯ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಶನಿದೋಷದ ನಿವಾರಣೆಗಾಗಿ ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯು ಕೊಪ್ಪದ ಸಮೀಪದ ಮೃಗವಧೆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ತಪಸ್ಸಿನ ಬಳಿಕ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಲು ನೀರಿನ ಅಗತ್ಯ ಉಂಟಾಯಿತು. ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮದೇವನು ತನ್ನ ಕಮಂಡಲದಿಂದ ನೀರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನೆಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ. ಈ ಪವಿತ್ರ ಜಲಧಾರೆಯೇ ಮುಂದೆ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ನದಿಯ ಉಗಮಸ್ಥಾನವಾಯಿತು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯೂ ಇದೆ. ಬ್ರಹ್ಮನ ಕಮಂಡಲದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ತೀರ್ಥದ ಕಾರಣದಿಂದ ಇಲ್ಲಿನ ಗಣಪತಿಗೆ ಕಮಂಡಲ ಗಣಪತಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಥಳಪುರಾಣ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
- ಯೋಗಮುದ್ರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಗಣಪತಿ: ಇಲ್ಲಿನ ಗಣೇಶನ ವಿಗ್ರಹವು ಯೋಗಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿರುವುದು ವಿಶೇಷ.
- ಕಮಂಡಲ ತೀರ್ಥ: ಗಣಪತಿಯ ಎದುರಿನ ಕಮಲದ ಆಕಾರದ ತೀರ್ಥಕುಂಡದಿಂದ ನೀರು ಹರಿಯುವುದು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ.
- ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ನದಿಯ ಉಗಮ: ಸ್ಥಳೀಯ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ತೀರ್ಥವೇ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ನದಿಯ ಉಗಮಸ್ಥಾನ.
- ಶನಿದೋಷ ನಿವಾರಣೆಯ ನಂಬಿಕೆ: ತೀರ್ಥಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದರೆ ಶನಿದೋಷದ ಕಷ್ಟಗಳು ದೂರವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಭಕ್ತರ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.
